کتاب سه برخوانی

نویسنده: بهرام بیضایی

کتاب «سه برخوانی» اثری از بهرام بیضایی است که سه روایت «اژدهاک»، «آرش» و «کارنامه بندار بیدخش» را با رویکردی متفاوت بازخوانی می‌کند. بیضایی در این اثر به سراغ شخصیت‌هایی از روایت‌ها و اسطوره‌های ایرانی رفته و داستان آن‌ها را از زاویه‌ای تازه و با تمرکز بر ذهنیات، دغدغه‌ها و درونیات خود شخصیت‌ها روایت کرده است.

یکی از ویژگی‌های مهم «سه برخوانی»، تغییر زاویه دید نسبت به شخصیت‌های آشنا است. در اینجا روایت صرفاً بازگویی داستان‌های شناخته‌شده نیست؛ بلکه مخاطب با برداشت و تصویری تازه از اژدهاک، آرش و بندار بیدخش روبه‌رو می‌شود. بیضایی با نزدیک شدن به ذهن این شخصیت‌ها، تلاش می‌کند وجوه کمتر دیده‌شده آن‌ها را آشکار کند.

در روایت اژدهاک، برای نمونه، شخصیت او تنها به عنوان نمادی از خشونت و ظلم معرفی نمی‌شود و نویسنده به جنبه‌های انسانی‌تر، تنهایی و اندوه او نیز توجه نشان می‌دهد. همین نگاه چندوجهی باعث می‌شود خواننده بتواند شخصیت‌هایی را که پیش‌تر ممکن است تنها با یک تصویر مشخص از آن‌ها شناخته باشد، از زاویه‌ای متفاوت ببیند.

در «سه برخوانی»، دغدغه‌های شخصیت‌ها نیز از مسائل انسانی و روزمره فاصله زیادی ندارد. نگرانی درباره زندگی، جایگاه انسان، تنهایی و شرایطی که فرد در آن قرار گرفته است، باعث می‌شود فاصله میان شخصیت‌های اسطوره‌ای و مخاطب امروز کمتر شود.

بهرام بیضایی در این اثر از ظرفیت روایت‌های اسطوره‌ای استفاده می‌کند تا شخصیت‌هایی چندلایه و قابل تأمل بسازد؛ شخصیت‌هایی که قضاوت درباره آن‌ها به سادگی ممکن نیست و خواننده را به بازنگری در برداشت‌های پیشین خود دعوت می‌کنند.

«سه برخوانی» برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی، اسطوره‌های ایرانی، بازخوانی داستان‌های کهن و آثار بهرام بیضایی اثری قابل توجه است؛ کتابی که در آن روایت‌های آشنا، با نگاه ادبی و متفاوت نویسنده دوباره خوانده می‌شوند.